Położenie

Gmina Nowinka położona jest w północnej części województwa podlaskiego, a jej powierzchnia obejmuje obszar 204 km². Lasy i jeziora stanowią 60% jej powierzchni. Znajduje się w północnej części powiatu augustowskiego i graniczy:

• od strony południowo-zachodniej – z gminą Augustów,
• od strony południowej – z miastem Augustów,
• od strony południowo-wschodniej - z gminą Płaska,
• od strony północno-wschodniej – z gminą Giby,
• od strony północnej – z gminą Suwałki,
• od strony północno-zachodniej – z gminą Raczki.

Bezpośrednio  sąsiaduje z sołectwami: Gatne Pierwsze, Gatne Drugie, Szczebra, Strękowizna, Podnowinka. Wschodnią granicę wsi stanowią lasy Puszczy Augustowskiej stanowiące własność Nadleśnictwa Szczebra. Wieś oddalona jest o ok. 10 km od Augustowa i o ok. 16 km od Suwałk.

Infrastruktura drogowa

Gminę przecina droga krajowa Nr 8, łącząca stolicę z północno – wschodnią rubieżą kraju. Jest to ważny szlak komunikacyjny będący częścią trasy Via Baltica, która łączy Skandynawię i północną Rosję z Europą Centralną i Zachodnią. Droga ta łączy również gminę z Białymstokiem i Warszawą. Pozostałą sieć komunikacyjną stanowią drogi powiatowe, gminne oraz wewnętrzne. Drogi powiatowe administrowane są przez Powiatowy Zarząd Dróg w Augustowie.

Wykaz dróg powiatowych i gminnych

ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

Gmina Nowinka jest częścią Pojezierza Augustowskiego, które stanowi składową terenu Zielonych Płuc Polski. Natura obdarowała te okolice wszystkim, co najpiękniejsze. Tutaj malowniczo związały się ze sobą jeziora, lasy, pagórki i doliny morenowe, które tworzą niepowtarzalne krajobrazy. Uwarunkowania geograficzno- przyrodnicze sprawiają, iż teren jest rajem dla wędkarzy, grzybiarzy, miłośników długich wędrówek. Są szansą rozwoju turystyki, która obok rolnictwa, jest głównym kierunkiem strategii rozwoju gminy. Większość terenu objęta jest obszarem chronionym Natura 2000.

Ponad 60% powierzchni stanowią lasy, w tym również Wigierskiego Parku Narodowego i zwartych kompleksów leśnych Puszczy Augustowskiej zasobnych w runo leśne. Tereny, które tworzą gminę Nowinka, w tym miejscowość Nowinka -należą do najbardziej urokliwych terenów województwa podlaskiego. Są perłą Zielonych Płuc Polski – regionu unikalnego pod względem walorów przyrodniczych, ekologicznych, turystycznych czy krajobrazowych. Są to obszary o ponad przeciętnych, w skali kraju, możliwościach rozwoju przyjaznych środowisku.

Wykaz Jezior Gminy Nowinka

ZASOBY NATURALNE

Gmina Nowinka nie należy do zasobnych w surowce mineralne, a te występujące należą do kopalin pospolitych. Złoża kruszywa naturalnego stanowią piaski i żwiry, które występują w Szczebrze i okolicach Monkiń. Ich wydobycie odbywa się metodami odkrywkowymi i są to wyrobiska małe, eksploatowane w głównej mierze na potrzeby lokalne. Ponadto, w okolicach Szczebry występują obfite złoża borowiny o wysokiej jakości balneologicznej. Mają one zastosowanie w leczeniu chorób reumatycznych i narządów ruchu.

GOSPODARKA

Najważniejszym sektorem gospodarczym gminy Nowinka jest rolnictwo i rozwijająca się turystyka oraz leśnictwo.

Pojawia się wiele inicjatyw gospodarczych opartych o walory przyrodniczo – krajobrazowe gminy. Są to przede wszystkim gospodarstwa agroturystyczne, które oferują różne formy zakwaterowania zróżnicowane pod względem jakości świadczonych usług.

Na obszarze gminy znajduje się 26 sołectw, w których funkcjonuje około 750 gospodarstw rolnych. Przeważają gospodarstwa obszarowo średnie, przekraczające 7 ha. Stopniowo coraz atrakcyjniejsza staje się produkcja metodami ekologicznymi.

Duże znaczenie na terenie gminy posiada gospodarka leśna, prowadzona przez Nadleśnictwo Szczebra i Suwałki, podległe Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku. Leśnicy zajmują się pozyskiwaniem drewna, ochroną, zachowaniem i powiększeniem zasobów leśnych oraz organizacją gospodarki łowieckiej, mającej znaczenie turystyczne.

TURYSTYKA

Od lat dwudziestych XX wieku Ziemia Augustowska i jej okolice są atrakcyjnym miejscem spędzania letnich wakacji. Teren ten stał się jednym z ważniejszych ośrodków turystycznych Polski. Miasta i gminy wchodzące w skład powiatu augustowskiego dysponują walorami także przyrodniczymi i uzdrowiskowymi, które stwarzają okazję do uprawiania różnorodnych form turystyki, np. kajakarstwa, żeglarstwa, wioślarstwa, narciarstwa wodnego, wycieczek rowerowych, windsurfingu latem, oraz narciarstwa biegowego, łyżwiarstwa i żeglarstwa lodowego - zimą.

Walory przyrodnicze i krajobrazowe gminy Nowinka, traktowane w skali kraju, jako ponadprzeciętne, przesądzają o dominującej funkcji turystyki. Podstawę stanowi turystyka krótko- i długookresowa głównie rekreacja w postaci wypoczynku nad wodą.

Na terenie gminy jest wiele atrakcyjnych krajobrazowo terenów, które mogą być wykorzystywane jako miejsca zbiorowego wypoczynku. Do zagospodarowania są pola biwakowe w byłym ośrodku wczasowym "Goła Zośka" w Klonownicy nad jeziorem Białym i na "Ostrym Rogu" nad jeziorem Białym. Ponadto czekają na wczasowiczów pola biwakowe w Walnem i Upustku nad jeziorem Blizno oraz w Strękowiźnie nad jeziorem Długie.

Nad jeziorami Wigry i Blizno powstały kąpieliska i plaże, w miejscowości Danowskie jest zjeżdżalnia wodna, na terenie całej gminy trasy spacerowe i ścieżki rowerowe. Na terenie gminy jest wyznaczonych kilka szlaków pieszych, które tworzą sieć szlaków rangi ogólnopolskiej i regionalnej. Marszruty te są wykorzystywane przez miłośników kolarstwa i narciarstwa biegowego. Moda na przejażdżki rowerowe spowodowała wyznaczenie w ostatnich latach odrębnych szlaków kolarskich. Króluje, malowany na zielono, międzynarodowy Euro-Velo R-11, wiążący greckie Ateny z przylądkiem Północnym w Norwegii.

Wyjątkowo atrakcyjne dla kajakarzy są szlaki wodne. Kilka z nich m.in. szlak Czarnej Hańczy i Kanału Augustowskiego są powiązane z lokalnymi jeziorami Wigry, Blizno, Blizienko i Tobołowo.

Ciekawym elementem poznawczym są także ścieżki edukacyjne zorganizowane przez Lasy Państwowe. Nadleśnictwo Szczebra urządziło m.in. ścieżki “Kalejty” i “Ostry Róg”. Niezwykłą atrakcją jest najdłuższy w Polsce nizinnej, liczący około 260 km, Leśny Szlak Konny Puszczy Augustowskiej i Mazur. Prowadzi z Biebrzańskiego Parku Narodowego do Wigierskiego Parku Narodowego i  część jego trasy biegnie przez teren gminy.

Do dyspozycji turystów są miejsca noclegowe w cieszących się coraz lepszą renomą gospodarstwach agroturystycznych, skupione w Bryzglu, Atenach, Danowskich, Kopanicy, Tobołowie. Znacznie poprawiła się baza gastronomiczna, skoncentrowana przy głównych szlakach komunikacyjnych i turystycznych. Smacznie zjeść można w Szczebrze, Olszance. Sieć gastronomiczną uzupełniają sezonowe placówki w Atenach, Bryzglu i Danowskich, oferujące dania rybne lub regionalne ( np. kartacze, kiszki, babki ziemniaczane i soczewiaki). W obiadach domowych specjalizują się gospodarstwa agroturystyczne. Amatorom wędkowania polecamy wypoczynek nad licznymi jeziorami obfitującymi w wiele gatunków ryb, natomiast bogate w runo lasy zachęcają do odwiedzin grzybiarzy oraz zbieraczy jagód i malin.

KLIMAT

Klimat gminy Nowinka posiada cechy charakterystyczne dla klimatu kontynentalnego. Charakteryzuje go długa zima, stosunkowo krótkie przedwiośnie i najniższa w Polsce średnia temperatura roczna powietrza, która osiąga wartość około 6 ⁰ C. Średnia temperatura stycznia spada poniżej -4 ⁰ C, natomiast średnie temperatury najcieplejszego miesiąca (lipca) wynoszą 17 ⁰ C -18 ⁰ C. Okres zimy trwa około 112 dni, natomiast lata około 70-80 dni. Przedwiośnie i wiosna trwają krócej od jesieni i przedzimia. Przymrozki jesienne występują już w pierwszej połowie września, a ostatnie wiosenne trwają aż do połowy czerwca.

Opady atmosferyczne są najbardziej zmiennym elementem klimatu w czasie i przestrzeni.
Ich wielkość wykazuje silny związek ze środowiskiem geograficznym gminy (rzeźba, gleby, wody, lasy). Przeważają opady zimowe nad letnimi. Letnie opady cechuje duża intensywność, co jest również cechą kontynentalizmu. Na terenie gminy dominują wiatry z kierunków zachodnich i południowo- zachodnich. Termiczny okres wegetacyjny trwa od 140 do 150 dni i jest najkrótszy w Polsce nizinnej.

OCHRONA ZDROWIA

Na terenie gminy Nowinka działa 1 placówka służby zdrowia: Poradnia Medycyny Rodzinnej w Nowince, gdzie nad zdrowiem pacjentów czuwa 1 lekarz rodzinny, 1 lekarz stomatolog oraz 3 pielęgniarki. W budynku poradni czynna jest także apteka.

W gminie Nowinka funkcjonują następujące instytucje kultury:

• Gminny Ośrodek Kultury, w Nowince,

• Gminna Biblioteka Publiczna w Nowince,

• 2 Filie GBP przy SP w Monkiniach i Olszance